Ελληνογερμανικός διάλογος μεταξύ κουφών;

Του Δημήτρη Λιοτήρη

Μια ιδιόρρυθμη ασυνεννοησία κυριαρχεί ανάμεσα στους Έλληνες και τους Γερμανούς, όταν μιλάνε μεταξύ τους σε συνέδρια, δημόσιες και ιδιωτικές συζητήσεις για θέματα όπως «Η Ελλάδα σε κρίση» ή «Το Ευρώ σε κίνδυνο κλπ.» Ο λόγος είναι ότι λέξεις και φράσεις κλειδιά, που στα χείλη μπορεί να ακούγονται ίδιες παίρνουν τελικά πολύ διαφορετική σημασία στο μυαλό των μεν και των δε. Αλλιώς εννοούν π.χ. οι Έλληνες τις λέξεις...

 «έλλειψη ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη», «δημοσιονομική πειθαρχία», «δημιουργία ενός πολιτικού κέντρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση», «αλληλεγγύη» κλπ. – κι αλλιώς οι Γερμανοί.

Οι Έλληνες, που καταπονούνται σήμερα από τα μέτρα λιτότητας, διακατέχονται τις περισσότερες φορές στις σχετικές συζητήσεις από ιδέες όπως: «Είμαστε θύματα ενός άδικου παγκόσμιου συστήματος», «η Ελλάδα πληρώνει τα σπασμένα σαν χώρα της περιφέρειας της Ε.Ε.», «μας έχουν βάλει στο μάτι για τις ελληνικές μας ιδιαιτερότητες, για τις οποίες είμαστε περήφανοι», «θέλουνε να συρθούμε γονυπετείς ενώπιόν τους και να χάσουμε την εθνική μας αξιοπρέπεια» κλπ. κλπ. 

Οι Γερμανοί αντίθετα τα θεωρούν αυτά δείγμα ελληνικού ανορθολογισμού και αδυναμία κατανόησης της πραγματικότητας.

Σε ποιόν βαθμό έχουν δίκιο οι μεν και σε ποιόν βαθμό άδικο οι δε; Πόσες αλήθειες υπάρχουν τελικά; Τι απαντάει κανείς στους Έλληνες και τι στους Γερμανούς;

Σε πολλά άρθρα και βιβλία στην χώρα μας ο αναγνώστης θα βρει μιαν υπεράσπιση της Ελλάδας με βάση ορθολογικά επιχειρήματα.

Εδώ, αντίστροφα, ο αναγνώστης,  θα βρει τον γερμανικό αντίλογο στις συνήθεις ελληνικές αιτιάσεις.

Θεώρησα χρήσιμο να προβώ σ’ αυτήν την «μετάφραση», επειδή συνήθως οι γερμανικές κατηγορίες κατά της Ελλάδας δεν εκφράζονται ρητά και οι απόψεις της Γερμανίας επιβάλλονται στους Έλληνες χωρίς πολλές εξηγήσεις. Αυτό γίνεται από την άνιση σχέση που υπάρχει ανάμεσα στον χρεωκοπημένο οφειλέτη και τον δανειστή την ώρα της ανάγκης. Επειδή όμως λείπουν οι εξηγήσεις, οι ελληνικές διαμαρτυρίες απαντούν συχνά «σ’ άλλα αντ΄ άλλων».  Το κείμενο που θ’ ακολουθήσει την επόμενη φορά είναι στην κριτική διάθεση του Γερμανού και του Έλληνα αναγνώστη. Συμφωνίες και διαφωνίες, απορρίψεις ή δημιουργικοί συνειρμοί είναι καλοδεχούμενες.

Δημήτρης Λιοτήρης